Style przywódcze. Jak kierować zespołem jako dobry lider?

Style przywódcze. Jak kierować zespołem jako dobry lider?

Inspiracją do napisania tego artykułu, którego tematem przewodnim są cechy i zasady, którymi powinien kierować się dobry lider, była przeczytana książka „Szefie, angażuj zespół” autorstwa Roberta Zycha. Przytoczono w niej historię kobiety, liderki pierwszej kobiecej wyprawy na Annapurnę w 1978 roku. Jej przykład dobitnie pokazuje, jak kluczowe znaczenie dla realizacji zamierzonego celu grupy mają style przywódcze lidera.

Jej historia pokazała, jak ważne jest rozumienie i sprawne posługiwanie się różnymi stylami przywódczymi. Wyjaśniając, moje czy Twoje decyzje – jako kierownika zespołu – z pewnością nie decydują o czyimś życiu, ale o jakości i przyszłości firmy już tak. Jak w związku z tym kierować zespołem i podejmować dobre decyzje? Jak ważne są w tym kontekście właściwe style przywódcze?

Rozsiądź się wygodnie, rozpoznaj swój i poznaj inne style przywódcze, którymi możesz posługiwać się równie sprawnie, a tym samym podejmować dobre decyzje jako lider grupy.

 

Definicja przywództwa i stylów przywódczych

Przywództwo jest procesem angażowania innych do wspólnej pracy nad wyzwaniami stawianymi przed ludźmi odpowiedzialnymi za dany projekt lub nawet całą organizacją. Z kolei style przywództwa to sposoby postępowania przełożonego w stosunku do członków zespołu.

Przywództwo w osobie dobrego lidera opiera się na stosowaniu różnych stylów kierowania, wykorzystując je w zależności od sytuacji. Style mogą być bardziej dyrektywne lub przeciwnie: partycypacyjne. Inaczej mówiąc, możesz samodzielnie podejmować decyzje, konsultować je z zespołem lub nawet oddać w ręce członków grupy.

Style przywódcze bez wątpienia najczęściej identyfikuje się z osobowością lidera. Jednak obok osobowości, oczywiście ważne są również sytuacje, struktury organizacyjne, przekonania i wiedza o skutecznym zarządzaniu. To wszystko ma znaczący wpływ na zachowanie dobrego lidera i angażowanie zespołu we współpracę przy danym projekcie, z pewnością warto je poznać.

Każdy z nas ma swój naturalny styl zarządzania, podobnie jak mocne i słabsze strony. Dlatego dobry lider ma wiedzę o różnych stylach przywódczych, umiejętnie stosując je w zależności od sytuacji, aby tylko osiągnąć zamierzony cel. Sposób wybierania najlepszego stylu przywódczego do danej sytuacji opracował m.in. Victor Vroom, profesor psychologii na uniwersytecie Yale.

 

Główne style przywódcze wg Vrooma

Zanim dowiesz się, który styl przywódczy jest Tobie najbliższy, który zastosować w zależności od sytuacji, przede wszystkim musisz je poznać. Vroom wyróżnia 5 stylów przywódczych, jednocześnie określając w skali od 0 do 10 stopień zaangażowania zespołu w proces decyzyjny. Im jest on mniejszy, tym decyzja bardziej dyrektywna (osobista), im większy – bardziej partycypacyjna (zespołu),

DECYZJA (0)

Podejmujesz decyzję samodzielnie i dyrektywnie, informując o niej swój zespół i przekonując członków grupy.

KONSULTACJA INDYWIDUALNA (3)

Prezentujesz problem członkom zespołu podczas indywidualnych spotkań, słuchasz ich opinii oraz sugestii, po czym podejmujesz decyzję.

KONSULTACJA GRUPOWA (5)

Prezentujesz problem członkom zespołu w czasie wspólnego spotkania, słuchasz ich opinii i sugestii, a następnie podejmujesz decyzję.

FACYLITACJA – moderowanie (7)

Prezentujesz problem członkom zespołu w czasie wspólnego spotkania. Pełnisz na nim funkcję moderatora, definiując problem i przedstawiając ramy, w których ma być podjęta decyzja. Ponieważ traktujesz zespół jak partnera, nie sugerujesz jego członkom, że Twoje rozwiązanie będzie najlepsze.

DELEGOWANIE (10)

Pozwalasz zespołowi podjąć decyzję w określonych przez Ciebie ramach. w przeciwieństwie do „decyzji”.

Poniżej graficzne podsumowanie stylów przywódczych wg Vrooma:

style przywódcze

5 stylów przywódczych według Vrooma

 

Który styl wybrać? Wpływ czynników sytuacyjnych

Zanim wybierzesz sposób podejmowania decyzji, zweryfikuj czynniki sytuacyjne mające realny wpływ na Twój kierunek – dyrektywny czy partycypacyjny. Pochyl się nad każdym z czynników i podejmij decyzję, angażując w to zespół lub obierając kierunek dyrektywny.

Vroom przypisując każdemu z czynników wysoką wagę i ważność skonstruował prosty model, który przedstawiam poniżej.

czynniki sytuacyjne

Rozkład czynników sytuacyjnych w modelu Vrooma przy interpretacji, że są one wysokie i ważne

Śmiało podejmuj samodzielnie decyzję , jeżeli:

  • nie masz czasu (waga czasu),
  • masz ograniczony kontakt z zespołem (ograniczenia interakcji),
  • wiesz, że możesz liczyć na zaufanie zespołu (prawdopodobieństwo zaangażowania),
  • masz większą wiedzę niż zespół (wiedza lidera).

Nie pomijaj zdania swojego zespołu i daj mu samodzielnie podjąć decyzję, jeżeli:

  • bez zaangażowania zespołu niewiele się uda (potrzeba zaangażowania),
  • macie taki sam cel (zbieżność celów),
  • zespół wie więcej i z pewnością lepiej niż Ty (wiedza grupy),
  • zespół świetnie ze sobą współpracuje (praca zespołowa),
  • chcesz, aby pracownicy poszerzyli swoją wiedzę i kompetencje (waga rozwoju).

 

Opis czynników sytuacyjnych

Vroom wyróżnił w sumie 11 czynników sytuacyjnych, z czego dwa poniższe są ściśle związane z pozostałymi, dlatego w swoim modelu ustawił je pośrodku:

  1. Waga decyzji – czynnik, za którym często kryją się pieniądze, z reguły jest dużo do zyskania lub stracenia.
  2. Ryzyko niejednomyślności – kiedy członkowie zespołu mają różne zdania w sprawie wyboru najlepszego rozwiązania.                                                                                                                                                                      Krótki opis pozostałych czynników:
  3. Waga czasu – czas, w jakim decyzja musi zostać podjęta (szybko, czy może zostać odłożona w czasie).
  4. Ograniczenia interakcji – im zespół jest bardziej rozproszony, tym wyższy wskaźnik tego czynnika, z pewnością ten czynnik jest wysoki  w pracy zdalnej.
  5. Prawdopodobieństwo zaangażowania – postaw sobie pytanie: czy zespół zaangażuje się we wdrożenie decyzji, chociaż podejmiesz ją osobiście (dyrektywnie)?. Pamiętaj, że niewątpliwie w niektórych sytuacjach zespół będzie oczekiwał od Ciebie samodzielnie podjętej decyzji.
  6. Wiedza lidera – czy masz wystarczającą wiedzę do podjęcia decyzji, czy może to zespół wie lepiej.
  7. Potrzeba zaangażowania – identyfikacja zespołu z podjętą decyzją. Im jest ona wyższa, tym lepiej, a jako lider niewątpliwie możesz liczyć na wsparcie zespołu.
  8. Zbieżność celów – czy Twój zespół myśli podobnie jak Ty? Nie zakładaj, że zespół ma zawsze zbieżny z Twoim tok myślenia, ponieważ jak mówił Wojciech Haman „Pamiętaj, nie ma wspólnej rzeczywistości, każdy ma swoją”.
  9. Wiedza grupy – jeśli nie masz wiedzy, z pewnością oddaj decyzję w ręce zespołu, jeżeli ich kompetencje na to pozwalają.
  10. Praca zespołowa – kiedy zespół świetnie współpracuje i dogaduje się ze sobą. Jeśli w zespole są osoby nastawione na indywidualny sukces, prawdopodobnie mają niski poziom pracy zespołowej.
  11. Waga rozwoju – kwestia rozwoju kompetencji zespołu. Jest to ważny czynnik, przede wszystkim jeśli chcesz, aby członkowie zespołu zwiększyli swoją wiedzę.

 

Kryteria efektywnego procesu decyzyjnego

Jeśli podejmujesz już decyzję w sposób najbardziej odpowiedni, dowiedz się, czy będzie ona efektywna i przyniesie oczekiwany rezultat. Oznajmiając decyzję zespołowi prawie zawsze czułam się  jak na jakieś scenie. Nie zależnie w jaki sposób została ona podjęta, niewątpliwie, w tym jednym momencie byłam samotna. Zakładam, że z pewnością znasz to uczucie jako kierownik czy lider zespołu. Dzięki kryteriom poniżej będziesz mógł w stanie przewidzieć zachowanie zespołu i co istotne, być na nie przygotowanym.

Vroom wskazał tutaj podstawowe 4 kryteria, które wpływają na efektywność danej decyzji. Poniżej prezentuję prosty model w postaci równania. Żeby przewidzieć efekt swojej decyzji, wystarczy wskazać wagi danego czynnika.

 

Efektywność procesu decyzyjnego (ED) = jakość(J)+wdrożenie(W) – koszt(K)+rozwój(R)

 

W praktyce szukaj takich działań, które będą przede wszystkim dobre dla Twojej firmy i spowodują, że zespół zaangażuje się w ich wdrożenie, przy czym zawsze musisz liczyć się z kosztem (czas podjęcia decyzji oraz rozwój pracowników).

Opis poszczególnych czynników:

  1. Jakość – decyzja wysokiej jakości uwzględniła wszystkie dostępne informacje na temat możliwości osiągnięcia celów z nią związanych.
  2. Wdrożenie – identyfikacja członków grupy z podjętą decyzją, jej zrozumienie i zaangażowanie zespołu w jej wdrożenie.
  3. Koszt procesu – czas (Twój i członków zespołu) potrzebny na podjęcie decyzji.
  4. Rozwój – poziom rozwoju wiedzy i umiejętności zespołu po procesie decyzyjnym.

UWAGA: Kryteria „koszt procesu” i „rozwój” są ze sobą odwrotnie skorelowane. W takim wypadku albo rozwijasz zespół w dłuższej perspektywie czasu, albo wskazujesz kierunek działania kosztem kierunku rozwoju.

Przykład efektywnej decyzji, która ma cechy wysokiej jakości i wdrożenia oraz niskie koszty na przykładzie programu lojalnościowego B2B OFFENSIS:

1. Wysoka jakość decyzji:

  • oszczędności budżetu marketingowego minimum 30%, w związku z brakiem kosztów związanych z dystrybucją nagród rzeczowych czy faktur marketingowych dla punków sprzedaży (wysyłka, koszty wizyt, dokumenty w formie papierowej),
  • większa sprzedaż poprzez zwiększenie liczby klientów, dzięki maksymalnemu wykorzystaniu potencjału rynku,
  • rzetelne dane sprzedażowe i serwisy ekspozycji w postaci cyfrowej.

2. Wysokie zaangażowanie sprzedawcy we wdrożenie:

  • łatwiejsze nawiązanie relacji i prowadzenie rozmów handlowych przez dodatkową propozycję wartości (zwrot pieniędzy za zakupy w e bonach, wygodne zamawianie materiałów POS przez Internet, zwrot punktów za ich serwis),
  • czas na realną sprzedaż i pozyskanie nowych klientów, nie tracąc go na obsługę posprzedażową,
  • szybciej zrealizowane targety sprzedażowe przez większą liczbę klientów w bazie.

3. Niskie koszty procesu, ponieważ:

  • szybciej podejmiesz decyzję, dzięki przejrzystym zasadom współpracy (czytelna umowa i oferta),
  • szybsze wdrożenie, poprzez moje doświadczenie i wsparcie.

4. Niskie koszty rozwoju zespołu:

  • jako że dzisiaj praktycznie z pewnością każdy korzysta z programów lojalnościowych, Twój zespół nie potrzebuje wysokiej wiedzy i kompetencji. Mechanizm jest banalnie prosty.

 

Chcesz dowiedzieć się więcej o OFFENSIS? Wypełnij formularz i spotkajmy się on-line:

WYPEŁNIJ

O autorze
Avatar Elżbieta Ochlik
Blisko 15 letnie doświadczenie w sprzedaży telefonicznej i bezpośredniej. Ostatnie lata to intensywna współpraca z zespołami IT w zakresie tworzenia cyfrowych narzędzi , które pomagają zespołom sprzedaży osiągać lepsze wyniki.

Zostaw komentarz